Arte-tv presenteert een portret van Nobelprijswinnares Marie Curie

Dit jaar is het, alweer, een eeuw gekeden dat de natuurkundige en scheikundige van Pools-Franse afkomst Marie Curie (1867-1934) werd onderscheiden met de Nobelprijs voor Chemie.
Arte-tv presenteert op zaterdag 15 oktober, tussen 20:15 uur en 21:10 uur, een portret van deze bijzondere vrouw.

Het betreft een Franse documentaire uit 2011 van Michel Vuillermet, gerealiseerd voor Arte France, op het beeldformaat 16:9 en in HD-kwaliteit.

Deze film zal vooralsnog tweemaal worden herhaald: de eerste keer op zondag 16 oktober, 's middags vanaf 14:40 uur, en dan nog eens op woensdag 2 november, in de ochtend vanaf 10:00 uur.

Twee documentaires over elektriciteit direct achtereen op BBC Four

Jim Al-Khalili

Geschiedenis elektriciteit
De Britse televisiezender BBC4 presenteert op donderdag 13 oktober twee documentaires, die beide onderdeel vormen van een, onderling verschillende reeks.
Om 22:00 uur onze tijd start genoemde zender de aflevering The age of invention van de reeks Shock and awe: The story of electricity. De presentatie wordt verzorgd door de Britse fysicus professor Jim Al-Khalili.

Brits elektriciteitsnet
Een uur later begint nog een documentaire die binnen deze discipline valt: deze duurt tot middernacht: Switching on luidt de titel; deze is onderdeel van een reeks over de geschiedenis van het Britse elektriciteitsnet. De documentaire maakt onderdeel uit van de serie The secret life of the national grid.
__________
Beide documentaires krijgen een vervolg op donderdag 20 oktober, op dezelfde zender en elk op hetzelfde tijdstip. Eerstgenoemde docu wordt gevolgd door Revelations, tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd, en in aansluiting daarop volgt het derde deel van de geschiedenis van het nationale Britse elektriciteitsnet, Pulling the plug, tussen 23:00 uur en middernacht.

Driedelige documentaire over bionica op Arte-tv; te zien op drie avonden achtereen

Die Magie der Bewegung luidt de titel van de eerste aflevering van de driedelige documentaireserie Das Genie der Natur die op maandag 10 oktober om 19:30 uur start. [1]
Het thema van de serie is bionica, dat wil zeggen: het onderzoek naar en het uitpluizen van systemen in de natuur, in de hoop en/of met de verwachting, deze in de technologie te (kunnen) toepassen.
Net als het eerste onderdeel op maandagavond, duurt ook de tweede aflevering, Material ist alles, goed veertig minuten.
Die aflevering wordt op dinsdag 11 oktober, eveneens tussen 19:30 uur en 20:14 uur uitgezonden. [2]
Dat geldt tevens voor de laatste van de drie onderdelen van deze documentairereeks die in 2006 in Oostenrijk werd gerealiseerd door Alfred Vendl en Steve Nicholls, welke thans als bijdrage van Arte France en de ORF aan Arte-tv ter beschikking wordt gesteld. Het geheel wordt vertoond op het beeldformaat 16:9, en is voorzien van stereofonisch geluid. Deze aflevering is te zien op genoemde zender, op de avond van woendag 12 oktober: Energie ist der Schlüssel. [3]
__________
[1] Een herhaling van het eerste deel is te zien op maandag 17 oktober, 's middags vanaf 14:00 uur.
[2] Arte-tv zendt de herhaling van deze aflevering uit op dinsdag 18 oktober, vanaf 14:00 uur in de namiddag.
[3] Deze aflevering zal worden herhaald, op dezelfde zender, op woensdag 19 oktober, eveneens vanaf 14:00 uur.

__________ 
Afbeelding: Leonardo da Vinci's tekening met het ontwerp voor een vliegtuig is een goed voorbeeld van bionica. 

Labyrinth: de wetenschap vraagt: Wanneer is er een griepvaccin beschikbaar?

Griepvirus.

In het op deze site onlangs reeds genoemde wetenschappelijke programma Labyrinth, waarvan de NTR, in samenwerking met de VPRO, opnieuw een aflevering uitzendt op woensdag 28 september, tussen 20:50 uur en 21:25 uur, is het thema een verschijnsel dat jaarlijks in de herfst (als de R in de maand komt) ─ zij het niet altijd in exact dezelfde vorm ─ weer opduikt: Een gevecht tegen griep.
Volgens de kenners van het verschijnsel is het de komende maanden weer zover dat zo'n drie miljoen mensen een griepprik gaan halen. Dat feit is voor de makers van Labyrinth aanleiding om zich te verdiepen in het griepvirus.
De meest interessante vraag in deze context is: hoe is het mogelijk dat het virus er, jaar in, jaar uit, in slaagt om de wetenschap vóór te blijven.
Direct in aansluiting daarop dient de vraag zich aan: "Wat kunnen we leren van de vijftig miljoen doden die het gevolg waren van de Spaanse griep in 1918?
De derde vraag, die velen bezighoudt, is: Komt er op korte termijn een griepvaccin beschikbaar?
Ook deze aflevering wordt gepresenteerd door Eric Arends.

Een herhaling zal worden uitgezonden door het digitale themakanaal Holland Doc 24, op dinsdag 4 oktober, 's avonds tussen 19:37 uur en 20:08 uur.
Eventuele extra herhalingen op dat kanaal, overdag en in de nachtelijke uren, kunt u vinden in de programmagegevens op de website van die zender.

Wetenschappers verwachten een nieuwe zonnestorm op aarde

Het populair-wetenschappelijke televisieprogramma Labyrinth dat door de NTR in samenwerking met de VPRO wordt uitgezonden, werpt ook in de aflevering van woensdag 21 september weer vragen op die door andere, gelijksoortige, programma's worden genegeerd. Nieuwe, respectievelijk, gewijzigde, inzichten bieden meestal wel stof tot nadenken.
In 1859 is voor het eerst geregistreerd komen vast te staan dat een zonnestorm ─ simpelweg een verhevigde vorm van zonnewind ─ op aarde enorme gevolgen, onder meer dodelijke, kan veroorzaken.
In dat jaar is het gebeurd dat mensen zijn geëlektrocuteerd, die op dat moment aan het werk waren met het telegraaf-systeem. Dat was het directe gevolg van de botsing van die zonnestorm met het aardmagnetisch veld.
De verwachting van wetenschappers is dat de komende tijd opnieuw een zonnestorm van deze omvang de aarde zal bereiken, maar het is ─ althans op dit moment ─ nog niet mogelijk te voorspellen wanneer dat zal gebeuren. In verband met berichtgeving omtrent de NASA is het jaartal 2012 genoemd.
Deze uitzending is op genoemde dag te zien via Nederland 2, tussen 20:50 uur en 21:25 uur, gepresenteerd door Eric Arends.

Oculanistiek: Tweehonderd jaar geleden werd Ludwig Müller-Uri geboren

Ludwig Müller-Uri combineerde
glasblazerskunst en wetenschap.

Niet zo heel veel lezers van deze site zal de naam Ludwig Müller-Uri een begrip zijn. Toch wordt hij, zij het kort, herdacht op zondag 4 september, in het radioprogramma ZeitZeichen van de Duitse regionale zender WDR3. In de aflevering van die dag ─ Stichtag heute ─ wordt aandacht besteed aan het feit dat deze glasblazer op 4 september 1811 werd geboren. Van lieverlee ging hij nadenken over andere, nieuwe, aspecten van deze glasblazerskunst.
Eerst experimenteerde Müller-Uri met ogen voor poppen en opgezette dieren. In 1832 werd hiermee de aandacht van de Würzburger oogarts professor Heinrich Adelmann (1807-1884) getrokken, die zich nog in hetzelfde jaar met de bijzondere glasblazer in verbinding heeft gesteld.

Twee glazen ogen, een rechter en een linker, uit de werkplaats van
 Ludwig Müller-Uri. Diens naam staat in het deksel van dit foedraal.

Zo is Ludwig Müller-Uri terechtgekomen bij het kunstoog voor de mens, een niet te verwaarlozen onderdeel van de oogprothetiek binnen het kader van de (eerst alleen Duitse) oculanistiek in de negentiende eeuw. Het moet de levenskwaliteit van de patiënten in kwestie ─ die een oog moesten missen en daarvoor in de plaats een hulpstuk wensten ─ een enorme verbetering van de levenskwaliteit hebben betekend.
Ludwig Müller-Uri overleed op 7 november 1888.

Wel degelijk in beweging! ─ Revolutionaire denkers over onze planeet

De Deense geleerde Tycho Brahe.

Arte-televisie heeft op zaterdag 3 september ─ tussen 21:05 uur en 22:00 uur ─ de Deense documentaire Und sie bewegt sich doch, uit 2008, van Lars Becker-Larsen op het programma staan: over revolutionaire denkers, die zich diepgaand hebben beziggehouden omtrent vraagstukken met betrekking tot de hemel en de aarde, hetgeen heeft geleid tot onder meer de bewering dat de aarde niet het middelpunt van het uitspansel is, maar dat onze planeet in beweging is.
De door hen geventileerde beweringen hebber ertoe geleid dat ze uit de kerkelijke gemeenschap werden gezet en er in geen enkel opzicht meer deel van mochten uitmaken.

Het gaat daarbij om de volgende grootheden uit ons verleden:
De Duitser Niklas Koprnigk, beter bekend als Copernicus (1473-1543)
De Deen Tycho Brahe (1546-1601)
De Italiaan Galileo Galilei (1564-1642)
De Duitser Johannes Keppler (1571-1630)
De Engelsman Isaac Newton (1643-1727)