Labyrinth: de wetenschap vraagt: Wanneer is er een griepvaccin beschikbaar?

Griepvirus.

In het op deze site onlangs reeds genoemde wetenschappelijke programma Labyrinth, waarvan de NTR, in samenwerking met de VPRO, opnieuw een aflevering uitzendt op woensdag 28 september, tussen 20:50 uur en 21:25 uur, is het thema een verschijnsel dat jaarlijks in de herfst (als de R in de maand komt) ─ zij het niet altijd in exact dezelfde vorm ─ weer opduikt: Een gevecht tegen griep.
Volgens de kenners van het verschijnsel is het de komende maanden weer zover dat zo'n drie miljoen mensen een griepprik gaan halen. Dat feit is voor de makers van Labyrinth aanleiding om zich te verdiepen in het griepvirus.
De meest interessante vraag in deze context is: hoe is het mogelijk dat het virus er, jaar in, jaar uit, in slaagt om de wetenschap vóór te blijven.
Direct in aansluiting daarop dient de vraag zich aan: "Wat kunnen we leren van de vijftig miljoen doden die het gevolg waren van de Spaanse griep in 1918?
De derde vraag, die velen bezighoudt, is: Komt er op korte termijn een griepvaccin beschikbaar?
Ook deze aflevering wordt gepresenteerd door Eric Arends.

Een herhaling zal worden uitgezonden door het digitale themakanaal Holland Doc 24, op dinsdag 4 oktober, 's avonds tussen 19:37 uur en 20:08 uur.
Eventuele extra herhalingen op dat kanaal, overdag en in de nachtelijke uren, kunt u vinden in de programmagegevens op de website van die zender.

Wetenschappers verwachten een nieuwe zonnestorm op aarde

Het populair-wetenschappelijke televisieprogramma Labyrinth dat door de NTR in samenwerking met de VPRO wordt uitgezonden, werpt ook in de aflevering van woensdag 21 september weer vragen op die door andere, gelijksoortige, programma's worden genegeerd. Nieuwe, respectievelijk, gewijzigde, inzichten bieden meestal wel stof tot nadenken.
In 1859 is voor het eerst geregistreerd komen vast te staan dat een zonnestorm ─ simpelweg een verhevigde vorm van zonnewind ─ op aarde enorme gevolgen, onder meer dodelijke, kan veroorzaken.
In dat jaar is het gebeurd dat mensen zijn geëlektrocuteerd, die op dat moment aan het werk waren met het telegraaf-systeem. Dat was het directe gevolg van de botsing van die zonnestorm met het aardmagnetisch veld.
De verwachting van wetenschappers is dat de komende tijd opnieuw een zonnestorm van deze omvang de aarde zal bereiken, maar het is ─ althans op dit moment ─ nog niet mogelijk te voorspellen wanneer dat zal gebeuren. In verband met berichtgeving omtrent de NASA is het jaartal 2012 genoemd.
Deze uitzending is op genoemde dag te zien via Nederland 2, tussen 20:50 uur en 21:25 uur, gepresenteerd door Eric Arends.

Oculanistiek: Tweehonderd jaar geleden werd Ludwig Müller-Uri geboren

Ludwig Müller-Uri combineerde
glasblazerskunst en wetenschap.

Niet zo heel veel lezers van deze site zal de naam Ludwig Müller-Uri een begrip zijn. Toch wordt hij, zij het kort, herdacht op zondag 4 september, in het radioprogramma ZeitZeichen van de Duitse regionale zender WDR3. In de aflevering van die dag ─ Stichtag heute ─ wordt aandacht besteed aan het feit dat deze glasblazer op 4 september 1811 werd geboren. Van lieverlee ging hij nadenken over andere, nieuwe, aspecten van deze glasblazerskunst.
Eerst experimenteerde Müller-Uri met ogen voor poppen en opgezette dieren. In 1832 werd hiermee de aandacht van de Würzburger oogarts professor Heinrich Adelmann (1807-1884) getrokken, die zich nog in hetzelfde jaar met de bijzondere glasblazer in verbinding heeft gesteld.

Twee glazen ogen, een rechter en een linker, uit de werkplaats van
 Ludwig Müller-Uri. Diens naam staat in het deksel van dit foedraal.

Zo is Ludwig Müller-Uri terechtgekomen bij het kunstoog voor de mens, een niet te verwaarlozen onderdeel van de oogprothetiek binnen het kader van de (eerst alleen Duitse) oculanistiek in de negentiende eeuw. Het moet de levenskwaliteit van de patiënten in kwestie ─ die een oog moesten missen en daarvoor in de plaats een hulpstuk wensten ─ een enorme verbetering van de levenskwaliteit hebben betekend.
Ludwig Müller-Uri overleed op 7 november 1888.

Wel degelijk in beweging! ─ Revolutionaire denkers over onze planeet

De Deense geleerde Tycho Brahe.

Arte-televisie heeft op zaterdag 3 september ─ tussen 21:05 uur en 22:00 uur ─ de Deense documentaire Und sie bewegt sich doch, uit 2008, van Lars Becker-Larsen op het programma staan: over revolutionaire denkers, die zich diepgaand hebben beziggehouden omtrent vraagstukken met betrekking tot de hemel en de aarde, hetgeen heeft geleid tot onder meer de bewering dat de aarde niet het middelpunt van het uitspansel is, maar dat onze planeet in beweging is.
De door hen geventileerde beweringen hebber ertoe geleid dat ze uit de kerkelijke gemeenschap werden gezet en er in geen enkel opzicht meer deel van mochten uitmaken.

Het gaat daarbij om de volgende grootheden uit ons verleden:
De Duitser Niklas Koprnigk, beter bekend als Copernicus (1473-1543)
De Deen Tycho Brahe (1546-1601)
De Italiaan Galileo Galilei (1564-1642)
De Duitser Johannes Keppler (1571-1630)
De Engelsman Isaac Newton (1643-1727)

Het geheim van de wolken ─ een controverse in verband met opwarming van de aarde

Blauwe regenwolk.

Een groep wetenschappers, die zich heeft geschaard rondom de Deense natuurkundige Henrik Sevensmark, ziet als oorzaak voor de opwarming van de aarde, hetwelk als heet hangijzer ─ na zijn schaduwen reeds te hebben vooruitgeworpen boven ons blijft hangen als een Zwaard van Damocles ─ niet CO2 en de uitstoot daarvan wereldwijd, maar de invloed van waterdanp en wolken in de atmosfeer. En precies dat is bij klimaat-wetenschappers een zeer omstreden 'inzicht'. Niemand twijfelt meer aan de, al dan niet geleidelijke, opwarming van de aarde, maar over de oorza(a)k(en) lopen de meningen zeer uiteen.
De Deense documentaire Das Geheimnis der Wolken uit 2007, gerealiseerd door Lars Oxfeldt Mortensen, wordt als bijdrage van Arte France in het programma van Arte-tv opgenomen voor uitzending op de avond van vrijdag 5 augustus, tussen 21:45 uur en 22:40 uur.
Een herhaling van deze film, met stereofonisch geluid, op het beeldformaat 16:9, kan de belangstellende bekijken op zaterdag 6 augustus, vanaf 10:00 uur in de ochtend.

Labyrinth: De kracht van het licht populair-wetenschappelijk verklaard

Het NTR/VPRO-programma Labyrinth ─ met populair-wetenschappelijke thema's op het terrein van zowel de alfa-, alsook de beta- en gammawetenschappen ─ biedt op donderdag 14 juli, als laatste onderdeel van het uitzendschema van die dag via de televisiezender Nederland 2, in de nieuwste aflevering, enkele aspecten van veranderende inzichten, welke nieuwe vragen opwerpen en, mede daardoor, stof tot nadenken biedt.

Spectrum van het zichtbare licht

Deze keer gaat de aflevering van Labyrinth over De kracht van het licht. De presentatie wordt gedaan door Eric Arends.

Met uitsterven bedreigd: het mannetjesdier ─ Reportage, viermaal te zien op Arte-tv

Explosieve toename
Arte-televisie heeft op vrijdag 8 juli, tussen 21:45 uur en 22:40 uur, een reportage in de aanbieding over de explosieve toename van aangeboren afwijkingen van de mannelijke genitaliën: zowel bij mensen, alsook bij dieren. Daarnaast is vastgesteld dat gedurende de laatste halve eeuw het aantal gevallen van teelbalkanker eveneens zeer sterk is gestegen.
De prangende vraag die daaraan onverbrekelijk is verbonden, luidt: ligt de oorzaak daarvoor in het gebruik van chemicaliën, zoals pesticiden, die in de voedselketen zijn terechtgekomen en vervolgens hun destructieve invloeden hebben kunnen ontplooien?
De reportage is een bijdrage van Arte France, gemaakt in 2005 door Sylvie Gilman en Thierry de Lestrade.

Vier uitzendingen
Na de uitzending op vrijdag 8 juli zal Arte-televisie deze reportage, opgenomen in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9, nog driemaal worden voorgesteld:
zaterdag 9 juli, 's ochtends vanaf 10:00 uur
donderdag 14 juli vanaf 03:50 uur in de nacht op vrijdag 15 juli
maandag 25 juli 02:40 in de nacht op dinsdag 26 juli